New Blog Post

Khi một máy thổi khí con sò bị hỏng, nhiều người thường tìm thiết bị thay thế dựa trên công suất motor, chẳng hạn 1,5 kW, 2,2 kW hoặc 4 kW. Tuy nhiên, hai máy cùng công suất vẫn có thể khác đáng kể về lưu lượng, áp suất, nguồn điện và kích thước lắp đặt.

Trước khi thay máy thổi khí con sò, nên chuẩn bị bảy nhóm thông tin từ thiết bị hiện hữu, tài liệu kỹ thuật và hệ thống đang sử dụng. Những dữ liệu này giúp xác định yêu cầu của máy mới, tránh chọn thiết bị chỉ vì có cùng công suất hoặc hình dáng gần giống.

Điều quan trọng là phân biệt thông số nhận dạng trên tem với hiệu năng của blower và nhu cầu khí thực tế của hệ thống. Không phải tất cả thông tin cần thiết đều nằm trên tem máy cũ.

Checklist 7 thông số cần ghi trước khi thay máy thổi khí

Bảng dưới đây tổng hợp những dữ liệu cần thu thập trước khi đối chiếu các model thay thế.

Bảy nhóm thông số trên phục vụ những nhiệm vụ khác nhau. Mã model giúp nhận dạng thiết bị, lưu lượng và chênh áp xác định khả năng đáp ứng, còn điện nguồn và kích thước lắp quyết định máy có thể thay trực tiếp hay cần cải tạo.

1. Hãng và mã model đầy đủ

Trước tiên, cần ghi chính xác tên thương hiệu và toàn bộ mã máy đang sử dụng, bao gồm những ký tự hoặc hậu tố phía sau mã chính.

Các phiên bản trong cùng một dòng sản phẩm có thể khác về nguồn điện, cấu hình motor hoặc đặc tính vận hành. Vì vậy, không nên chỉ ghi một vài ký tự đầu của model.

Nếu thiết bị có cả tem motor và tem blower, nên chụp cả hai. Mã motor không nhất thiết là mã hoàn chỉnh của cụm máy thổi khí.

Trường hợp tem có nhiều ký hiệu khó phân biệt, cách đọc tem máy thổi khí cũ để tìm model thay thế sẽ giúp xác định đâu là mã nhận dạng, thông số điện và những dữ liệu phải tiếp tục tra cứu.

2. Công suất và thông số điện

Cần ghi lại công suất motor, điện áp, số pha, tần số nguồn điện và dòng điện định mức.

Đối với motor ba pha, nên chụp rõ các ký hiệu điện áp đấu nối nếu có. Những thông tin này sẽ được đối chiếu với nguồn điện và thiết bị bảo vệ của hệ thống hiện hữu.

Một blower có phiên bản 50 Hz và 60 Hz không mặc nhiên có cùng lưu lượng và chênh áp. Khi tìm máy thay thế, phải kiểm tra đường đặc tính tương ứng với tần số sử dụng.

Công suất motor chỉ là một trong các thông số lựa chọn. Máy 2,2 kW của hai thương hiệu khác nhau chưa chắc có hiệu năng tương đương.

3. Chế độ vận hành và điều kiện sử dụng

Cần xác định máy đang sử dụng cho chế độ thổi khí áp suất dương hay hút chân không.

Với hệ thống thổi, blower cấp khí đến thiết bị sử dụng thông qua đường ống. Trong hệ thống hút chân không, yêu cầu thường được xác định từ lưu lượng hút và mức chân không cần duy trì.

Ngoài ra, nên ghi lại điều kiện môi trường làm việc: không khí có nhiều bụi hoặc độ ẩm cao không, máy chạy liên tục hay theo chu kỳ, vị trí lắp có đủ thông gió không.

Nếu blower cũ thường xuyên quá nhiệt, rung, kêu lớn hoặc đã hỏng nhiều lần, cần ghi rõ những hiện tượng đó. Nguyên nhân gây hỏng có thể xuất phát từ hệ thống chứ không chỉ từ bản thân motor.

4. Lưu lượng khí yêu cầu — Q

Lưu lượng cần xác định là lượng khí hệ thống thực sự cần tại điều kiện vận hành, không mặc định lấy Qmax của máy cũ làm giá trị lựa chọn.

Ví dụ, một blower có Qmax 150 m³/h trong điều kiện công bố chưa có nghĩa nó cung cấp đủ 150 m³/h khi kết nối với đường ống có trở lực. Con số này chỉ minh họa sự khác biệt giữa lưu lượng cực đại và lưu lượng tại điểm làm việc, không đại diện cho một model cụ thể.

Nếu có hồ sơ thiết kế, nên sử dụng dữ liệu nhu cầu khí của hệ thống làm cơ sở. Nếu máy vẫn hoạt động an toàn và có thiết bị đo phù hợp, có thể thu thập lưu lượng thực tế để đối chiếu.

Trường hợp công trình đã bổ sung đầu sục, kéo dài tuyến ống hoặc thay đổi thiết bị sử dụng khí, cần tính lại lưu lượng yêu cầu. Không nên mặc định máy thay thế phải có Qmax bằng máy cũ.

Khi đối chiếu nhiều catalogue, cũng cần chú ý đơn vị và điều kiện tham chiếu của lưu lượng để tránh so sánh các giá trị không tương đương.

5. Chênh áp làm việc — Δp

Chênh áp là thông số phải được xét cùng với lưu lượng.

Trong chế độ thổi khí, áp suất cửa đẩy phụ thuộc vào trở lực đường ống, van và thiết bị sử dụng. Với chế độ hút, mức chân không ở cửa hút có thể là điều kiện quyết định.

Nếu blower đồng thời chịu áp suất dương phía đẩy và áp suất âm phía hút, cần xét tổng chênh áp giữa hai cửa.

Ví dụ giả định:

Khi cả hai số đo cùng lấy áp suất khí quyển làm mốc:

Δp = 160 − (−20) = 180 mbar.

Đây chỉ là ví dụ tính toán. Một máy có Qmax phù hợp nhưng không duy trì được lưu lượng yêu cầu tại 180 mbar vẫn có thể không đáp ứng hệ thống.

Khi ghi dữ liệu, cần phân biệt rõ áp suất đã đo, thông số giới hạn được công bố và áp suất mà hệ thống thực sự yêu cầu.

6. Kích thước và kiểu kết nối cửa khí

Cần kiểm tra riêng cửa hút và cửa đẩy của máy.

Những thông tin quan trọng gồm kích thước danh nghĩa, kiểu ren trong hoặc ren ngoài, tiêu chuẩn kết nối, hướng cửa khí và vị trí các đầu nối so với thân máy.

Nhiều model Side Channel Blower sử dụng các cỡ ren được ký hiệu G. Chẳng hạn, trong các bản vẽ REXCHIP có thể gặp những kích thước như G1¼, G2½ hoặc G4 tùy model.

Không nên quy đổi trực tiếp kích thước ren danh nghĩa thành đường kính ngoài của ống để kết luận có thể lắp ghép.

Ngoài ra, hai máy có cùng cỡ cửa khí vẫn có thể khác vị trí hoặc cao độ đầu nối. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sử dụng lại đường ống hiện hữu.

7. Kích thước chân đế và không gian lắp máy

Một blower có đặc tính lưu lượng–áp suất phù hợp vẫn có thể không lắp vừa vị trí của thiết bị cũ.

Cần đo hoặc đối chiếu bản vẽ các thông tin như chiều dài, chiều rộng, chiều cao máy, khoảng cách tâm lỗ bắt bulông, kích thước bệ đỡ và vị trí cửa khí.

Đồng thời, phải kiểm tra khoảng trống thông gió, vị trí hộp đấu điện và khả năng tháo bộ lọc hoặc bảo dưỡng sau khi lắp.

Nếu máy thay thế có kích thước thân hoặc vị trí chân đế khác, cần đánh giá phương án điều chỉnh bệ máy và đường ống trước khi đặt hàng.

Những yêu cầu này được phân tích kỹ hơn trong kiểm tra điện nguồn, đầu nối và chân đế khi thay blower, đặc biệt đối với trường hợp máy mới khác kiểu lắp hoặc sử dụng cấu hình điện khác.

Tem máy thổi khí con sò và các thông số cần ghi trước khi chọn máy thay thế

Tem máy mờ hoặc không còn catalogue thì lấy thông số ở đâu?

Một số máy thổi khí đã sử dụng nhiều năm có thể mất tem, tem mờ hoặc model không còn được sản xuất.

Khi đó, vẫn có thể thu thập dữ liệu từ những nguồn khác nhau, nhưng cần phân biệt thông tin đã xác minh với dữ liệu còn thiếu.

Không nên cho máy có dấu hiệu hư hỏng nghiêm trọng chạy lại chỉ để lấy số liệu. Việc đo kiểm phải được thực hiện trong điều kiện an toàn và phù hợp với tình trạng thiết bị.

Một lưu ý khác là máy cũ chưa chắc đã được lựa chọn đúng ngay từ đầu. Hệ thống có thể đã vận hành thiếu khí, quá nhiệt hoặc vượt giới hạn áp suất trong thời gian dài.

Vì vậy, thông tin từ blower hiện hữu giúp nhận dạng cấu hình cũ; còn nhu cầu làm việc hiện tại của hệ thống mới là cơ sở để lựa chọn máy thay thế.

Khi nào thông tin đã đủ để tìm máy thổi khí thay thế?

Không nhất thiết phải tìm được toàn bộ thông số trên tem cũ mới có thể bắt đầu lựa chọn.

Tuy nhiên, trước khi kết luận một model thay thế phù hợp, cần có đủ dữ liệu để kiểm tra ba nhóm điều kiện chính.

Khả năng đáp ứng hệ thống: Xác định lưu lượng khí yêu cầu tại chênh áp tương ứng. Nếu chưa biết cặp Q–Δp cần thiết, chưa đủ cơ sở kết luận hai máy tương đương về hiệu năng.

Điện nguồn và điều kiện vận hành: Biết điện áp, số pha, tần số, chế độ làm việc và môi trường sử dụng để kiểm tra model mới có thể vận hành trong giới hạn cho phép.

Khả năng lắp đặt: Có kích thước cửa khí, vị trí đầu nối, chân đế và không gian lắp để xác định máy thay thế trực tiếp hay phải cải tạo.

Có thể sử dụng mẫu tổng hợp sau khi trao đổi với đơn vị cung cấp máy:

Ảnh chụp và các ghi chú về tình trạng thiết bị hỗ trợ việc xác định cấu hình, nhưng không thay thế các thông số vận hành còn thiếu.

Khi đã chuẩn bị đủ dữ liệu, bước tiếp theo là quy trình đối chiếu tem, Q–p và kích thước trước khi thay máy. Qua đó có thể xác định máy mới phù hợp để thay trực tiếp, thay bằng model khác hãng hay cần cải tạo một phần hệ thống.

Sau khi xác định yêu cầu kỹ thuật, có thể tham khảo danh mục bơm thổi khí con sò để tìm nhóm thiết bị phù hợp, rồi tiếp tục đối chiếu đường đặc tính và bản vẽ của từng model.

Checklist bảy nhóm thông số giúp việc lựa chọn máy thay thế dựa trên dữ liệu thay vì chỉ so sánh công suất motor. Mã model giúp nhận dạng máy cũ, lưu lượng và chênh áp xác định hiệu năng cần thiết, còn điện nguồn, cửa khí và chân đế quyết định khả năng lắp đặt.

Chuẩn bị đầy đủ những thông tin này giúp hạn chế tình trạng mua máy cùng công suất nhưng không đáp ứng được yêu cầu vận hành của hệ thống.

Nguồn kỹ thuật tham khảo

• REXCHIP — Side Channel Blower Catalogue.

• Elmo Rietschle — 2BH1 Operating Instructions, phần Rating Plates và Technical Data.

• Busch Vacuum Solutions — SAMOS SI Side Channel Blowers.